فهرست عناصر مشترک در بیخدایی نوین
دیدگاه توضیحی به خداباوری در بیخدایی نوین
ادیان ابراهیمی شامل مجموعه ای از ادعاها درباره رخدادها و حوادثی هستند که جدای از معجزهآسا بودن آنان، در نظر یکتاپرستان، صادق هستند. اینکه مسیح از مرگ بازگشته، ماه دو نیم شده، وحی وجود دارد، زندگی پس از مرگ میتواند وجود داشته باشد، دعاها پاسخ داده میشوند، دعاها میتوانند بر رویدادهای طبیعی تاثیر داشته باشند و مثال هایی از این قبیل در واقع برای توضیح مشاهدات یا پدیده های موجود، از وجود خدا، قدرت های وی در تاثیر بر دنیای طبیعی و یا عناصر ماورالطبیعی اسفتاده میکنند. در خداباوری فلسفی برخی مانند لِیمَن در استدلال به براهین اخلاقیi و یا استنتاج به بهترین توضیح برای خداباوری، با روش های مختلفی از فرضیه خداباوری کمک میگیرند که در رقابت با طبیعت گرایی در نظر آنان، از دامنه و امتیاز توضیحی بیشتری برخوردار است.ii برخی خداباوران نیز از خداباوری برای توضیح و تبیین هستی به عنوان بهترین گزینه استفاده کرده اند و با استفاده از امتیازات توضیحیiii آن درصدد طرح برخی چارچوب ها برآمده اند.iv برخی دیگر نیز با هدف گرفتن توضیحات طبیعی و نشان دادن ناکافی بودن آنان برای برخی مقاصد به دنبال طرح خداباوری برای بهترین گزینه در توضیح پدیده های مختلف هستند.v حتی فیزر، منتقد مسیحی بیخدایی نوین، نیز در کتاب خود از دیدگاه توضیحی برای نقد و معرفی گزینه خداباوری به نفع وجود خدا بهره میبرد.vi پلانتینگا یا سوینبرن نیز برای تبیین و توضیح پدیده هایی چون هوشیاری و «طراحی دقیق» به عنوان تنها عنصر موجه در تبیین و توضیح این پدیده های استفاده میکنند.vii در نظر آنان تنها چیزی که میتواند وجود هوشیاری یا به گفته آنان «طراحی دقیق» را توضیح دهد، وجود خداست.
با توجه به آنچه گفته شد، استفاده از خداباوری به عنوان فرضیه ای برای توضیح هستی یا برخی پدیده ها، نه تنها ساخته و پرداخته بیخدایی نوین نیست بلکه ابزار مورد استفاده فلاسفه خداباور و خداناباور هم میباشد. در بیخدایی نوین یکی از مشخصه های پیوند خورده با متفکران این جنبش (به استثنای برخی از بیخدایان در این جنبش که با این نگرش مخالف هستند) استفاده توضیحی از خداباوری و دیدگاه خداباورانه هنگام تبیین و توضیح پدیده هاست. درواقع اگر در نظر خداباوران دعا واقعا بتواند بر دنیای طبیعی تاثیر بگذارد باید بتوان مدارک این اثر گذاری را دید. اگر در دیدگاه خداباوران آدم و حوا نمادین نبوده و واقعا وجود خارجی داشته باشند، آنگاه باید مدارکی مبنی بر وجود آنان نیز وجود داشته باشد که مخالف مدارک موجود (مانند یافته های زیست مدرن نباشد). به هر حال، در هرموردی که بتوان مثال زد، خداباوری در رقابتی توضیحی با دیگر گزینه های توضیحی قرار میگیرد که باید در این رقابت بتواند برتری اعتبار منطقی، برتری شهودی و صدق خود را به عنوان توضیحی برای پدیده های موجود در هستی نشان دهد. با توجه به این چهارچوب، خداباوریچاره ای ندارد مگر اینکه با دیگر توضیحات ارائه شده درباره پدیده ها در مواردی چون قدرت شهودی، سادگی، ابطال پذیری و ... به رقابت بپردازد.
i Layman, C. Stephen, Letters to Doubting Thomas: A Case for the Existence of God, Oxford University Press, 2007, p 235
ii قبلی 115
iii Stackhouse, John G, Humble Apologetics Defending the Faith Today, Oxford University Press, 2002, p
iv Overman, Dean L., Nicholi, Armand, Kaita, Robert,A Case for the Existence of God, Rowman & Littlefield Publishers, 2010, p 154
v Haught, John F, God and the New Atheism: A Critical Response to Dawkins, Harris, and Hitchens, Westminster John Knox Press, 2008, p 65-77
vi Feser, Edward, The Last Superstition: A Refutation of the New Atheism, St. Augustine's Press, 2012
vii استفاده ریچارد سوئین برن از فرضیه خداباوری در تبیین و توضیح هستی در کتاب خود وجود خدااز این نگرش توضیحی بهره میبرد و توضیح قابل اعتماد و قابل اطمینان بودن استدلال و کارکرد های منطقی در نظر پلانتینگا، برای خداباوری امتیازی توضیحی محسوب میشود.