اگر شخصی در موضعی قرار داشته باشد که نسبت به قضیه ای از لحاظ معرفتی آگاهی داشته باشد، این شخص میتواند با توجه به چیزی که به شکل خصوصی به آن آگاه است، از طریق سوال آنچه در معرفت خود دارد را با دیگری به اشتراک گذاشته و به صورت برهانی برای خود استفاده کند. ساده ترین مثال را میتوان کسی در نظر گرفت که در شهری به دنبال پرسیدن آدرس یا محلی خاص است که با پرسیدن سوال و دریافت پاسخ آن به دنبال یافتن اطلاعاتی است که شخص پاسخگو دارد. اگر بخواهیم طرح1 این برهان را بررسی کنیم میتوانیم به صورت کلی چنین بگوییم:
برهان به موضع دانستن2
مقدمه کبری: منبعaدر موضعی است که درباره مواردی در موضوع خاصSکه شامل قضیهAمیشود، علم دارد.
مقدمه صغری:aاظهار میکند کهA(در دامنه**S) درست (اشتباه) است.**
*نتیجه:Aدرست (اشتباه) است.*
در برابر این برهان میتوان سوالاتی را در بررسی آن مطرح کرد:
- آیا a در موقعیتی قرار دارد که بدانید A درست (اشتباه) است یا نه؟
- آیا a شخص صادقی (قابل اعتماد و مطمئنی) هست؟
- آیا a اظهار به درستی (اشتباهی) A کرده است؟i
اگر پاسخ سوالات فوق (مرتبط با آن)، توانایی لازم برای حمایت کردن برهان اصلی را نداشته باشند آنگاه بار اثبات بر عهده کسی است که باید از برهان خود حمایت کند و در غیر اینصورت، برهان را میتوان موفق در نظر گرفت.ii برهان از طریق نظر متخصص نیز نوعی از برهان به موضع دانستن است.
برهان از طریق نظر متخصص3
در این نوع برهان شخص با توسل به اطلاعات موجود در نزد متخصص /متخصصان ، درتلاش برای حمایت از گزارهها یا نتیجه ای در برهان خود است. این نوع برهان را میتوان در بیشتر موارد نوعی برهان قابل فسخ دانست که به بررسی انتقادی باز بوده و میتواند اشکال معتبر منطقی داشته باشد. آنچه در ادامه آمده شش سوالی است که در بررسی انتقادی این نوع برهان میتوان مطرح کرد.
- مسئله تخصص: E تا چه حدی به عنوان یک منبع متخصص معتبر است؟
- مسئله رشته: آیا E در رشته ای که A در آن است، تخصص دارد؟
- مسئله دیدگاه: E چه چیزی را اظهار کرده که مستلزم A میباشد؟
- مسئله اعتماد: آیا E به شخصه منبع قابل اعتمادی است؟
- مسئله سازگاری: آیا A با آنچه دیگر متخصصان اظهار میکنند، سازگار است؟
- مسئله مدارک پشتیبان: آیا ادعای E بر اساس مدارک است؟iii
شخصی که در تلاشی انتقادی از چنین استدلالی است میتواند با استفاده از سوالات مرتبط ، با طرح منطقی مشابهی با آنچه درباره موضع دانستن گفته شد، به بررسی چنین برهانی بپردازد. درواقع سوالهای مطرح شده توانایی این را دارند که در بررسی خود بین ارتباط نظر متخصصان در صورت وجود مغایرت با گزاره یا نتیجه مورد نظر ایجاد شک کنند و درستی گزاره یا نتیجه برهان را به چالش بکشند. طرح منقی4 این برهان را میتوان به شکل زیر بیان کرد:
مقدمه کبری: منبعEدر موضوعSکه شامل قضیهAمیشود، متخصص است.
مقدمه صغری:Eاظهار میکند که قضیهA(در موضوع**S) درست (اشتباه) است.**
*نتیجه:Aرا میتوان محتمل الصدق درست (اشتباه) دانست.iv*
هنگامی که سوالات انتقادی در بررسی برهان مطرح میشود، وظیفه توضیح و بار اثبات در کافی بودن پاسخ های آن برعهده مطرح کننده برهان است. در صورتی که پاسخ های مطرح شده توسط شخص دلایل کافی برای پذیرش پاسخ های مرتبط و مطلوب به شخص مقابل را بدهد، آنگاه میتوان این نوع برهان را موفق دانست.v شایان توجه است که با توجه به درصد بالای خطای متخصصان، قدرت تاثیرگذاری این نوع برهان بحث برانگیز است و به همین دلیل نیز نباید بر قدرت این نوع برهان به شکلی مبالغه آمیز تاکید کرد و یا نتیجه آنرا تا حد قابل توجهی قوی دانست.vi
1 Scheme
2 Argument from Position to Know
3 توجه داشته باشید که این نوع برهان را همچنین به عنوان توسل به مرجعیت نیز دسته بندی کرده اند.
4 Logical Scheme
i Walton, Douglas, Argumentation Schemes for Presumptive Reasoning. Mahwah, NJ.: Erlbaum, 1996, p 61.
ii Walton, D. & Koszowy, M. Arguments from authority and expert opinion in computational argumentation systems. AI & Soc (2017) 32: 483. https://doi.org/10.1007/s00146-016-0666-3
iii Walton Douglas, Reed Christopher, Macagno Fabrizio, Argumentation Schemes, Cambridge University Press, 2008, p 13-17.
iv Douglas Walton, Appeal to Expert Opinion. University Park: Pennsylvania State University, 1997, p 210.
v Walton, D. 2014. On a Razor’s Edge: Evaluating Arguments from Expert Opinion. Argument and Computation 5(2-3): 139-159
vi برای اطلاع از برخی دیدگاه های موافق و مخالف در این رابطه:
Mizrahi, M. (2013). Why Arguments from Expert Opinion are Weak Arguments. Informal Logic 33, 57-79.
Seidel, M. (2014). Throwing the Baby Out with the Water: From Reasonably Scrutinizing Authorities to Rampant Scepticism about Expertise. Informal Logic 34, 192-218.
Mizrahi, M. (2016). Why Arguments from Expert Opinion are still Weak: A Reply to Seidel. Informal logic 36, 238-252.
Botting, D. 2018. Two Types of Argument from Position to Know. Informal Logic 38(4): 502-530
Mizrahi, M. You Will Respect My Authoritah!? A Reply to Botting. Informal Logic, Vol. 39, No. 1 (2019), pp. 106-122.