مدتی است که فرصت همکاری با این مرکز را داشته ام و اکنون که زحمات این مجموعه به نتیجه رسیده و دست آورد های خود را با همگان به اشتراک گذاشته است، لازم میدانم که درباره این پروژه مطلبی هرچند مختصر را بنویسم. امیدوارم که آنچه برآمده از پروژه ترجمه است یارای عزیزان آزاداندیش و روشنگر باشد.
پروژه ترجمه
پندار خدا،کتابی است که از زمان انتشارش در سال 2006 تا کنون کمی بیش از سه میلیون نسخه فروخته است، این عدد در مقایسه با دانلود 13 میلیون نسخه دیجیتالی از ترجمه عربی این اثر بسیار کوچک به نظر میرسد. جای تعجب نیست که زمینه های روشنگری، آزاداندیشی و همینطور بیخدایی هیچگاه از ایران و یا دیگر کشورهای اسلامی نه تنها محو نشده است بلکه مدتی است شاهد حضور پررنگ تر آنان در دنیای مجازی و واقعی هستیم. به دنیال این خبر اما ریچارد داوکینز اوایل سال گذشته اعلام کرد که در پروژه ای با عنوان پروژه ترجمه، آثار مختلف خود را به شکلی سیستماتیک در دست ترجمه قرار داده است. در حال حاضر مترجمان ، ویراستاران و دیگر عزیزانی که در این مجموعه همکاری میکنند، در حال تولید ترجمه حرفه ای کتب برجسته درباره طبیعت و علوم هستند. روندی که با ترجمه آثار مختلف داوکنیز به چندین زبان شامل (اما نه محدود به) عربی، اردو و فارسی شروع شده که البته به صورت رایگان در دسترس قرار خواهند گرفت. تمرکز این پروژه مشخصا بر کشورهای تمامیت خواه و یا محدود کننده اسلامی است که بدون تیغِ سانسور و ترسِ کنترل، کوچکترین فرصت ابراز یا انتشاری را برای مطالبی چنین باقی نگذاشته اند. لازم به ذکر است که ترجمه های منتشر شده در این وبسایت از جانب این مرکز تایید شده و همگی بدون هیچگونه سانسوری در دسترس عموم قرار خواهند گرفت.
وضعیتِ دیرینِ بیخدایان در مسیحیت، نزدیک به حال مریض جامعه کنونی ایران است. اینکه بیخدایی حکم مرگ را درپی داشته،در مدرسه،تلوزیون،رادیو و حتی در عام مردم تبلیغ مکرر دین شده و در موازات آن بیخدایی را به هزار شر و شرارت ربط داده اند و همینطور با توجه به خفقان و تعصبات حکومت های دینی موجود ، ناباوران کمترین شانسی را برای ابزار خود ندارند. با این حال اما کتابفروشی های کشور مملو از کتبی است که به دفاع از ایمان و خدا پرداخته و به رد ادعاهای به اصطلاح "بی اساس" ناباوران میپردازند تا موفقیت خود را نه تنها در نبود هیچ دیدگاه دیگری- چه در جبهه مخالف یا حتی در جبهه به اصطلاح روشنفکران دینی مخالف - جشن گرفته بلکه اقدام به خفه کردن این گونه اندیشه ها با کمال افتخار میکنند. وضعیت آشنایی عموم با علوم طبیعی نیز خالی از خلأ های قابل توجه خود نیست خلأیی که بیشتر خودرا به اشکال خرافایی مختلف ابراز میکند. این خرافات متاسفانه همیشه بی خطر نبوده و حتی گاهی نیز با حمایت دولت و قوانین وسیله تحمیل و تنبیه قرار خواهند گرفت . برای مثال، خرافاتی مانند قانون جذب، چشم زخم، دعانویسی یا امثال آن، به دلیل عدم وجود مطالب علمی مطلوب در ایران ، از رشد عجیبی برخوردار بوده اند. بی شک منتقد نیز برای ارائه چالشهای خود نیاز به تکیه بر علوم روز دارد و به همین خاطر نیز وجود چنین منابعی میتواند بسیار ارزشمند باشد. نکته دیگر این است که بسیاری هنوز فرگشت را با ایده های لامارکی خلط میکنند، درک درستی از ژنتیک نداشته و نسبت به تئوری های فیزیک یا کیهان شناسی مدرن را نیز بی اطلاع هستند. جای تعجب نیست که با وجود چنین غیبتی بسیاری از ایده های فلسفی و ادبی نیز در چنین کشورهایی به شدت مشابه دیدگاه فلاسفه مدرسی، ارسطویی یا پیشا-دکارتی است. وجود این پروژه میتواند گامی مثبت در معرفی دیدگاهی متفاوت در روند اندیشه های امروز باشد.
پروژه ترجمه کار خود را در اولین قدم با ارائه ترجمه ای از نهری از عدن شروع کرد و تا به امروز نیز کتب جادوی واقعیت و ساعت ساز نابینا را نیز به این لیست اضافه کرده است. ترجمه های کتب پندار خدا و باشکوه ترین نمایش روی زمین نیز در آیندهای نیزدیک به این مجموعه اضافه خواهند شد. به گزارش گاردین ، با اینکه به گفته ریچارد داوکینز «ما زبان ها را انتخاب کرده ایم، نه کشور ها را» با این حال اما «البته هر کسی در هر کشوری میتواند PDF ها را دانلود کند... تصور میکنیم که بیشترین دانلود اُدرو از کشور پاکستان خواهد بود، بیشترین دانلود اندونزویایی از اندونزی و مالزی و بیشترین دانلود فارسی در ایران» . اضافه میکنم که فرمت های دیگری از این کتب نیز همگی به صورت رایگان برای دانلود قرار گرفتهاند که شامل فرمت های محبوب برای کتاب خوان های الکترونیکی نیز میشوند. کافی است بعد از ورود به این وبسایت بر روی زبان فارسی کلیک کنید تا به بخش ترجمه های فارسی منتبق شوید و در این بخش کتاب و فرمت دلخواه خود برای دانلود را انتخاب کنید.
از اینکه در کنار دیگر مترجمان افتخار همکاری با این پروژه را داشتم بسیار خرسندم و امیدوارم که این راه قدمی هرچند کوچک برای پرورش رونشگری و آزاندیشی بخصوص برای تمام فارسی زبانان باشد.
مرکز تحقیقات و بنیاد ریچارد داوکینز برای علوم و استدلال
برای مشاهده وبسایت اصلی به لینک زیر مراجعه کنید:
http://translations.richarddawkins.net
پروژه ترجمه، مرکز تحقیقات و بنیاد ریچارد داوکینز برای علوم و استدلال