افسانه های فرگشت- اولین افسانه: تشکیل پروتئین، شانس و آفرینش باوری
فرگشت توضیحی طبیعی را برای پدیده های موجود ارائه میدهد، توضیحی که هیچ ارجاعی به عناصر موهوم فراطبیعی چون خدا،جن،شیطان و از این قبیل را در خود ندارد. تعجب آور نیست که چنین توضیحاتی برای طبیعتگرایی و همچنین بیخدایی حائز اهمیت است چرا که با افزایش قدرت توضیحی طبیتگرایی میتواند آنرا بر فراطبیعت گرایی (و به دنبال آن خداباوری) برتری داد. ویژگی های فرگشت با توجه به آنچه قبلا در بخشهای مجزایی بیان شد، جایی را برای غایت انگاری ،تصور نردبانی از فرگشت (یعنی حرکت پیشرفتی مستقیم تکامل از موجودات پست تر به انسان) و یا حتی نوع شعوری درونی را برای عناصر درگیر در فرگشت (چنانکه گفته شد فرگشت یک پدیده بی ذهن ،بی فکر و مکانیکی است) باقی نمیگذارد. در بخش های قبلی به آفرینش باوری و برخی افسانه های فرگشت پرداخته شد. در این پست اما قصد من پرداختن به یکی از افسانه هایی است که برآمده از تفکر آفرینش باوران در قرن بیستم است، حرکتی دینی که متاسفانه راه ورود خود به ایران را نیز باز کرده است. از آنجایی که بین دانشمندان اختلافی بر سر حقیقت فرگشت نیست، جای تعجب نیست که اعتراضات آفرینشباوران از دیگر آفرینش باوران گرفته میشود نه از ژورنال های معتبر علمی و نه از کتب معتبر علمی که باید پروسه های داوری را تا انتشار خود تجربه کنند. (در اینباره در آینده به تفصیل خواهم نوشت به ادعاهای آنان با نقل از کتب و مقالات علمی پاسخ خواهم داد.)
مقدمه
درباره بوجود آمدن سلول های اولیه ، نظریه تولید خود به خود (abiogenesis) و برخی احتمالات پیرامون آن در ابتدای قرن بیستم مطالبی نوشته شد که عمدتا برآمده از انجمل انجیل بودهi و یا برآمده از اثر آفرینش باوری به نام موریس استii یعنی همانطور که گفتم برآمده از ادبیات ضد فرگشتی که معمولا خود ریشه در حرکات دینی-سیاسی دارد نه علم. این اعتراض در هیچکدام از ژورنال های علمی معتبر یا کتب علمی در این زمینه مطرح نیست چراکه این تفکر از اساس درباره چگونگی فرگشت و تشکیل سلول های اولیه به اشتباه رفته است. این کافی نیست که شخصی با مدرکی درابره فرگشت چیزی را بنویسد اینکه دکتر X یا شخص Y یا پروفسور Z مطلبی را درباره فرگشت نوشته است، به این معنی نیست که این مطلب صحت دارد. برای اینکه صحت این مطالب موجود را بررسی کنیم باید دید که آیا این مطالب در ژورنال های معتبر علمی که به داوری و بررسی گذاشته میشوند آمده یا نه؟ آیا محتوی آن توسط دانشمندان در این ژورنال ها یا کتب معبر علمی رد شده یا نه؟ در این دسته از کج فهمی ها میتوان به دو مثال اشاره کرد که هردو آنها فاقد مطالب علمی موثق میباشند اما هدف هر دو آنها یکی استiii. هدف اصلی غالبا نشان دادن این است که نمیتوان انتظار داشت سلول های اولیه ، پروتئین یا تولید خود به خود به شکلی برآمده از طبیعت باشند چرا که احتمال آن بسیار ناچیز بوده و یا پیچیده تر از آن است که بتوان آنرا نتیجه شانس دانستiv. با اظهار این به اصطلاح اعتراض راه برای خداباور باز میشود تا با ترکیبی از مغالطه های توسل به جهل و دیرباوری شخصی، فضا را برای عامل دلخواه خود خدا، آنهم بدون هیچ مدرک و سندی باز کند. ابتدا دو نکته مرتبط با این دیدگاه را بیان میکنم اما از آنجایی که موضوع مورد نظر مستقیما با بیخدایی ارتباط ندارد، تنها به اختصار به ارتباط این موضوع با بیخدایی میپردازم و تمرکز اصلی خود را روی پاسخ به این ادعا میگذارم.
مغالطه توسل به جهل به نقل از ویکی پدیا:
توسل به نادانی یا توسل به جهل (به لاتین: argumentum ad ignorantiam) مغالطهای است که در آن شخص ادعا میکند که یک گزاره درست است به این دلیل که نقیض آن ثابت نشدهاست. از نظر منطق، هر قضیه در گام نخست نه درست است و نه نادرست و در گام دوم، باید درستی یا نادرستی آن تعیین شود. بیاطلاعی درباره درستی یک گزاره، نمیتواند درستی نقیض آن را نتیجه دهد.
ممکن است مغالطهگر در توسل به نادانی، از دلیلهای پنهان استفاده کند؛ مانند این که چیزی که دلیلهای کافی دربارهاش وجود ندارد، نادرست است یا اگر دلیلهای کافی برای اثبات قضیهای وجود نداشته باشد، قضیه دیگری درست انگاشته میشودv.
بنابراین حتی اگر هیچ کسی از چگونگی بوجود آمدن اولین جرقه های زندگی باخبر نباشد و هیچ چیزی درباره آن نداند، ادعای شخص آفرینش باور مجاز نیست که پس خدا عامل آن است یا خدا علت آن بوده است ی اینکه این کار شدنی نیست و ناممکن است. اگر خداباور، ،آفرینش باور یا هرکس دیگری در اینباره نظریه یا مدارکی دارد که میتواند آنرا ارائه دهد؛ توصیه میکنم به جای ارسال این مطالب به بالاترین، زبان سوئدی یاد بگیرند! چراکه درصورت چاپ آزمایشات و داده های خود در ژورنال های علمی میتوانند به قهرمانی بزرگ تبدیل شوند که کل زیست مدرن را تحت تاثیر قرار داده و البته نوبلِ خود را بگیرند. این اتفاق از سمت آفرینش باوران نخواهد افتاد چراکه به جای مشارکت علمی در زیست مدرن به دنبال وارد کردن دین ، سو استفاده های سیاسی از آن و یا تحریف آن به نفع دین هستند تا فضای از دست رفته خدایان، اجنه، شیاطین و دیگر عناصر فراطبیعی را به آنان بازگردانند.
مغالطه دیرباوری شخصی****Personal incredulityvi:
در این حالت شخص اظهار میکند که فهم یا تصور چیزی بسیار سخت و دشوار است و از این دشواری و سختی نتیجه میگیرد که آن چیز اشتباه استvii. این مغالطه میتواند اشکال گوناگونی داشته باشد برای مثال:
- نمیتوانم تصور کنم چگونه P میتواند درست باشد، بنابراین P باید غلط باشد.
- نمیتوانم تصور کنم چگونه P میتواند غلط باشد، بنابراین P باید درست باشد.
بنابراین اگر شخص آفرینش باور ادعا کند که فلان بخش نظریه یا فرضیه ای علمی به دلیل سخت بودن تصور آن درست نیست و یا چون نمیتواند درستی آنرا درک کند، آن بخش از علم نادرست است، دچار مغالطه دیرباوری شخصی شده است.
تشکیل پروتئین، شانس و آفرینش باوری
ادعای نخست: ابتدایی ترین سلول ها بسیار پیچیده تر از این بودند که بتوانند حاصل شانس باشند.
پاسخ:
- بیوشیمی شانس نیست. بیوشیمی حتما محصولات پیچیده تولیدمیکند. از پیش شناخته شده که آمینو اسید ها و دیگر ملکول های پیچیده در فضا شکل گرفته اند.
- هیچکس نمیداند ابتدایی ترین سلول ها به چه شکلی بودند. تمام سلول های موجود امروزه حاصل میلیرادها سال فرگشت هستند. اولین خودهمتاساز به احتمال بالا بسیار ساده تر از تمام آنچیزی است که امروز زنده است؛ نیازی نیست که ملکول های خودهمتاساز تا این حد که تصور میشود پیچیده باشندviii و سیستم های پروتئین سازی نیز میتوانند ساده باشندix x.
- این ادعا کثالی از مغالطه دیرباوری شخصی است. هیچکس تکذیب نمیکند که ریشه زندگی مسئله ای بشدت سخت است که حل نشده است با اینحال این به اینمعنا نیست که این کار غیر ممکن است. درواقع، تاحدی در این زمینه کار شده است که به چند ریشه ممکن برای شروع زندگی روی زمین رسیده است:
- همه گشنی، که بیان میکند زندگی از جایی غیر از زمین آمده است. این نظریه اما هنوز پاسخ نمیدهد که زندگی چگونه اولین بار بوجود آمده.
- ریز کره پروتئن واره: این نظریه زمینه معقولی از اینکه چگونه برخی ساختارهای همتاسازی که امروزه زنده هستند، میتوانند بوجود آمده باشند، ارائه میدهد. دشواری اصلی آن این است که توضیح دهد چگونه سلول های مُدرن از ریزکره ها (سازواره های ریخته مانند) بوجود آمدند.xi
- کریستال های رُسی: بیان میکند که اولین همتاسازها کریستال هایی در رُس بودند. هرچند که آن ها متابولیسم نداشته با پاسخی به محیط ندارند، این کریستال ها حامل اطلاعات بوده و بازتولید میشوند. بار دیگر اما هیچ مکانیسمی برای حرکت رُس تا دی ان ای نیست.
- پدیدار شدن چرخه های فوق العاده: بیان کننده ریشه تدریجی اولین زندگی است، به صورت خلاصه در چهار مرحله: 1- سوپ عناصر نخستین از ترکیبات ارگانیک ساده. به نظر می آیند این تقریبا اجتناب ناپذیر است؛ 2- نوکلئو پروتین ها، تقریا شبیه tRNA مدرنxii یا پپتید نوکلوئیک اسیدxiii و نیمه کاتالیز ؛ 3- چرخه های فوق العاده یا بسته هایی از راه های اولیه بیوشیمی که شامل خودهمتاسازی نزدیکی است. 4- چرخه های فوق العاده سلولی: که در آن ها چرخه های فوق العاده پیچیده تری در غشا اولیه قرار گرفته اند.؛ 5- اولین سلول ساده. تئوری پیچیدگی نشان میدهد که خودساماندهی غیرمحتمل نیست. این دید به تولید خود به خود درحال حاضر پیشگام این بخش از علم است.
- دنیای آهن و گوگردxiv xv . دانسته است که تمامی مراحل برای تبدیل کربن مونوکسید به پتید ها میتواند در دما و فشار بالا اتفاق بیافتد درصورتیکه به وسیله آهن و نیکل استرسولفید هیدروژن (نمک سولفید) کاتالیزه شده باشد. آهن سولفید ته نشین شونده و غیر محلول ممکن است به عنوان پیش زمینه دیواره های سلول نقش داشته و همچنین از کاتالیزگرها باشدxvi. یک چرخه پپتید، از پپتید ها تا آمینو اسید ها پیش نیاز متابولیسم استو چنین چرخه ای میتواند برآمده از دنیای آهن و گوگرد باشدxvii.
- پلیمریزه شدن بر روی سطوح ارگانیک فسفریxviii : اولین سلول های خودهمتاساز ممکن است میان فاصله های کوچک سطوح غنی از سیلیکا شکل گرفته باشند به شکلی که سنگ اطراف آن اولین دیوار سلولِ آن بوده است.
- ایده های دیگری که هنوز به ذهن کسی نرسیده است.
ادعای دوم : پروتئین های لازم برای زندگی بسیار پیچیده هستند. احتمال شکل گیری حتی یک پروتئین ساده توسط شانس 1 در 10 به توان 113 میباشد و هزاران پروتئین مختلف برای شکل گرفتن زندگی لازم است. (این ادعا نیز برآمده از همان منبع اول استxix و همچنین منبع دیگری که بدان اشاره شدxx درصورتیکه به زبان انگلیسی تسلط دارید، میتوانید خطای محاسباتی از این قبیل با شرح مفصل تری در منبعی با رفرنس دنبال کنیدxxi)
پاسخxxii:
- محاسبه احتمالات فرض میکند که ملکول پروتئین توسط شانس شکل گرفته است اما بیوشیمی شانس نیست و این احتمالات محاسبه شده را بی معنی میکند. بیوشیمی محصولات پیچیده تولید میکند و خود این تولیدات به شکل های پیچیده رابطه برقرار میکنند. برای مثال مشاهده شده است که ملکول های ارگانیک پیچیده در شرایطی که در فضا وجود دارد، شکل میگیرند و ممکن است که آنها در شکل گیری اولین زندگی نقش داشته باشندxxiii.
- محاسبه احتمالات پیش فرض میگیرد که ملکول پروتئین باید یک شکل خاص بگیرد اما تعداد بی شماری پروتئین ممکن وجود دارند که میتوانند فعالیت زیستی را تقویت کنند. هر محاسبه ای از احتمالات باید تمام ملکول های ممکن را در نظر بگیرد ( نه فقط پروتئین هارا) که ممکن است در ترویج زندگی کارکردی داشته باشند.
- محاسبه احتمالات شکل گیری زندگی در حال حاضر را فرض میگیرد. اولین نوع زندگی می بایستی بسیار ساده تر باشد.
- محاسبه احتمالات این حقیقت را نادیده میگیرد که امتحانات زیادی ممکن است همزمان اتفاق افتاده باشند (یعنی چند پدیده باهم نه آنچه تنها فاکتور محاسبه احتمالات بوده است.
- درحال حاضر درباره اینکه زندگی چقدر محتمل بوده است ، هیچ اطلاعی نداریم، غیرممکن است که به توان مقادیر معناداری را به مراحل مختلف زندگی داد (غیر از دو پله اول که میدانیم احتمال مونومر به پلیمر مساوی یک است و شکل گیری پلیمرهای کاتالیز مساوی با یک است)xxiv.
- آنالیز اکلند و بارتل نشان میدهد که تقریبا یک در 10به توان 49 زنجیره نوکلوئید ممکن وجود دارد بنابراین تعداد متوسطی از RNA ligases موثر وجود خواهد داشت (تقریبا یک در 10 به توان 34) که میتواند در یک سال تولید شود چه رسد به میلیون ها سال، تعداد RNA های بسپاگر نیز بالاست؛ تقریبا 1 در 10 به توان 22 در رشته های RNA بسپاگر xxv. برای ریبوزومال تراتسفراز آسیل نیز تقریبا (در هر رشته 1 در 10 به توان 15 ) میباشد و درباره تلفیق نکلئوتید ریبوزیمال نیز مشاهدات مشابهی در یافته های عملی وجود دارد.xxvi xxvii xxviii گذشته از اینها، درباره تولید خود به خود برای شروع زندگی، حتی در بدبینانه ترین چنین چیزی کاملا ممکن استxxix و تلاش آفرینش باوران برای تحریف این بخش از علم نیز نه تنها خالی از حقیقت و مدارک علمی است بلکه حتی خالی از اهمیت علمی است چراکه آفرینش باوری علم نیست.
i Watchtower Bible and Tract Society. 1985. Life--How Did It Get Here? Brooklyn, NY, pg. 44.
ii Morris, Henry M. 1985. Scientific Creationism. Green Forest, AR: Master Books, pp. 59-69.
iii http://www.forerunner.com/forerunner/X0728_Evolutionary_Improba.html
iv https://p2c.com/sites/default/files/documents/blogs/kirk/Devious-Distortions-Durston-or-Myers_.pdf
پاسخ مایرز که در مقاله فوق مورد نقد قرار گرفته است به این شخص
https://scienceblogs.com/pharyngula/2009/01/31/durstons-devious-distortions
v رفرنس ارائه شده در این وبسایت:
سیدعلیاصغر خندان. مغالطات. ویرایش سوم. چاپ سوم. تهران: بوستان کتاب انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۰. ۱۶۳.
vi Personal incredulity
vii https://yourlogicalfallacyis.com/personal-incredulity
viii Lee, D. H. et al. 1996. A self-replicating peptide. Nature 382: 525-528.
ix Ball, Philip. 2001. Missing links made simple. Nature Science Update (15 Mar.). http://www.nature.com/nsu/010308/010308-5.html
x Tamura, K. and P. Schimmel. 2001. Oligonucleotide-directed peptide synthesis in a ribosome- and ribozyme-free system. Proceedings of the National Academy of Science USA 98: 1393-1397.
xi Fox, S. W. 1960. How did life begin? Science 132: 200-208.
Fox, S. W. 1984. Creationism and evolutionary protobiogenesis. In: Science and Creationism, ed. A. Montagu, Oxford University Press, pp. 194-239.
Fox, S. W. and K. Dose. 1977. Molecular Evolution and the Origin of Life, Revised ed. New York: Marcel Dekker.
Fox, S. W. et al. 1995. Experimental retracement of the origins of a protocell: It was also a protoneuron. In Ponnamperuma, C. and J. Chela-Flores, pp. 17-36.
xii de Duve, Christian. 1995a. The beginnings of life on earth. American Scientist 83: 428-437. http://www.americanscientist.org/template/AssetDetail/assetid/21438?fulltext=true
xiii Nelson, Kevin E., M. Levy and S. L. Miller. 2000. Peptide nucleic acids rather than RNA may have been the first genetic molecule. Proceedings of the National Academy of Science USA 97: 3868-3871.
xiv Russell, M. J. and A. J. Hall. 1997. The emergence of life from iron monosulphide bubbles at a submarine hydrothermal redox and pH front. Journal of the Geological Society of London 154: 377-402. http://www.gla.ac.uk/Project/originoflife/html/2001/pdf_articles.htm
xv Wächtershäuser, Günter. 2000. Life as we don't know it. Science 289: 1307-1308.
xvi Martin, W. and M. J. Russell. 2003- Martin, W. and M. J. Russell. 2003. On the origins of cells: A hypothesis for the evolutionary transitions from abiotic geochemistry to chemoautotrophic prokaryotes, and from prokaryotes to nucleated cells. Philosophical Transactions, Biological Sciences 358: 59-85. (مطلب تخصصی)
xvii Huber, Claudia, Wolfgang Eisenreich, Stefan Hecht and Günter Wächtershäuser. 2003. A possible primordial peptide cycle. Science 301: 938-940
xviii Smith, J. V., F. P. Arnold Jr., I. Parsons, and M. R. Lee. 1999. Biochemical evolution III: Polymerization on organophilic silica-rich surfaces, crystal-chemical modeling, formation of first cells, and geological clues. Proceedings of the National Academy of Science USA 96(7): 3479-3485. http://www.pnas.org/cgi/content/full/96/7/3479
xix Watchtower Bible and Tract Society. 1985. Life--How Did It Get Here? Brooklyn, NY, pg. 44.
xx https://p2c.com/sites/default/files/documents/blogs/kirk/Devious-Distortions-Durston-or-Myers_.pdf
xxi Musgrave, Ian. 1998. Lies, damned lies, statistics, and probability of abiogenesis calculations. http://www.talkorigins.org/faqs/abioprob/abioprob.html
xxii http://www.talkorigins.org/indexcc/CB/CB010.html
xxiii Spotts, Peter N. 2001. Raw materials for life may predate Earth's formation. The Christian Science Monitor, Jan. 30, 2001. http://search.csmonitor.com/durable/2001/01/30/fp2s2-csm.shtml
xxiv Musgrave, Ian. 1998. Lies, damned lies, statistics, and probability of abiogenesis calculations. http://www.talkorigins.org/faqs/abioprob/abioprob.html
xxv Ekland EH, and Bartel DP, RNA-catalysed RNA polymerization using nucleoside triphosphates. Nature, 383: 192, 1996
xxvi Unrau PJ, and Bartel DP, RNA-catalysed nucleotide synthesis. Nature, 395: 260-3, 1998
xxvii Wiegand TW, Janssen RC, and Eaton BE, Selection of RNA amide synthases. Chem Biol, 4: 675-83, 1997
xxviii Lohse PA, and Szostak JW, Ribozyme-catalysed amino-acid transfer reactions. Nature, 381: 442-4, 1996
xxix Chyba C and Sagan C, Endogenous production, exogenous delivery and impact-shock synthesis of organic molecules: an inventory for the origins of life. Nature, 355: 125-32., 1992